Wybór licznika energii

Licznik energii elektrycznej to urządzenie, które pozwala sprawdzić, ile energii zużywa dom, lokal usługowy, warsztat lub konkretne urządzenie. Odpowiednio dobrany model ułatwia kontrolowanie kosztów, porównywanie zużycia w różnych częściach instalacji i planowanie oszczędności.

Nie każdy licznik będzie jednak odpowiedni do każdej instalacji. Przy zakupie trzeba uwzględnić liczbę faz, maksymalny prąd, sposób montażu, funkcje dodatkowe oraz cel pomiaru. Znaczenie ma również to, czy licznik ma służyć wyłącznie do monitorowania zużycia, czy także do rozliczeń.

Do czego służy licznik energii elektrycznej?

Podstawowym zadaniem licznika jest pomiar zużycia energii elektrycznej, wyrażanego w kilowatogodzinach (kWh).

W praktyce licznik może pomóc odpowiedzieć na pytania:

• Ile energii zużywa lokal wynajmowany przez najemcę?

• Jakie jest zużycie prądu w garażu, warsztacie lub budynku gospodarczym?

• Ile energii pobiera konkretna maszyna albo wydzielony obwód?

• Czy zużycie energii zmieniło się po wymianie urządzenia lub zmianie sposobu użytkowania pomieszczenia?

W takich sytuacjach często stosuje się dodatkowy licznik, nazywany podlicznikiem. Montuje się go w instalacji za głównym układem pomiarowym, aby mierzyć zużycie wybranego obwodu, lokalu lub odbiornika.

Ważne: podlicznik nie zastępuje automatycznie licznika operatora sieci. Sposób jego wykorzystania do rozliczeń zależy między innymi od przeznaczenia urządzenia i wymagań prawnych.

Licznik jednofazowy czy trójfazowy?

To pierwsza decyzja, którą należy podjąć przed zakupem. Licznik musi być zgodny z rodzajem instalacji, w której będzie pracował.

Licznik jednofazowy – do instalacji 230 V

Licznik jednofazowy stosuje się w instalacjach jednofazowych. Może służyć na przykład do pomiaru zużycia energii w garażu, małym lokalu, wydzielonym obwodzie lub pomieszczeniu gospodarczym.

Licznik trójfazowy – do instalacji 3 × 230/400 V

Licznik trójfazowy jest przeznaczony do instalacji trójfazowych. Może być wykorzystywany w budynkach, warsztatach, lokalach usługowych oraz instalacjach z urządzeniami zasilanymi z trzech faz.

Który wariant wybrać? Nie decyduj wyłącznie na podstawie wielkości budynku. Sprawdź rzeczywisty rodzaj instalacji, schemat rozdzielnicy i parametry obwodu, który ma być mierzony.

Aktualne modele i dostępność sprawdzisz w kategorii liczników energii elektrycznej zib24.pl.

Co oznacza zakres prądu, np. 32 A, 45 A czy 10(100) A?

Oznaczenia prądowe należą do najważniejszych parametrów technicznych licznika.

Informują o warunkach prądowych, w których urządzenie zostało zaprojektowane do pracy. Nie należy ich jednak interpretować w oderwaniu od dokumentacji konkretnego modelu.

Przykładowo:

• 32 A – wartość podana w opisie jednofazowego licznika ADELID LLCD-1F-1M;

• 45 A – maksymalny prąd pomiaru bezpośredniego podany dla F&F WZE-1;

• 10(100) A – oznaczenie zakresu prądowego licznika ADELID LLCD-3F-4M, którego znaczenie należy interpretować zgodnie z dokumentacją producenta;

• 80 A – maksymalny prąd pomiaru bezpośredniego podany dla F&F WZE-3.

Nie wystarczy więc wybrać licznika o najwyższej wartości. Urządzenie musi być odpowiednie do instalacji, sposobu podłączenia, zabezpieczeń i przewidywanego obciążenia.

W przypadku instalacji o większych prądach może być potrzebny inny układ pomiarowy, na przykład z przekładnikami prądowymi. O jego doborze powinien decydować projektant lub elektryk na podstawie rzeczywistych parametrów instalacji.

Czym jest MID i kiedy warto zwrócić na niego uwagę?

MID to skrót od angielskiej nazwy Measuring Instruments Directive. Chodzi o dyrektywę 2014/32/UE dotyczącą wymagań dla określonych przyrządów pomiarowych, w tym liczników energii elektrycznej czynnej.

Dlaczego ma to znaczenie?

Jeżeli licznik ma służyć nie tylko do obserwowania zużycia, ale również do rozliczania innych osób za energię, trzeba sprawdzić, czy konkretny model spełnia wymagania metrologiczne właściwe dla planowanego zastosowania.

W praktyce warto pamiętać o trzech kwestiach:

1. MID nie jest dodatkową funkcją wyświetlacza. Dotyczy zgodności przyrządu pomiarowego z określonymi wymaganiami.

2. Nie każdy licznik ma potwierdzoną zgodność z MID. Przed zakupem należy sprawdzić dokumentację wybranego modelu.

3. Samo oznaczenie MID nie rozstrzyga wszystkich kwestii prawnych. Przy rozliczeniach należy uwzględnić również sposób użytkowania urządzenia i obowiązujące przepisy.

Jeśli licznik ma być wykorzystywany do rozliczania najemcy lub użytkownika lokalu, dobór warto skonsultować przed zakupem, aby uniknąć sytuacji, w której wybrany model nie odpowiada planowanemu zastosowaniu.

Wyjście impulsowe – czy rzeczywiście jest potrzebne?

Nie każdy licznik służy wyłącznie do odczytu wartości z wyświetlacza. Niektóre modele mają również wyjście impulsowe, które pozwala przekazywać informacje o zarejestrowanym zużyciu do kompatybilnego urządzenia zewnętrznego.

Może to być przydatne w instalacjach, w których planuje się:

• okresowe lub automatyczne monitorowanie zużycia energii;

• integrację z systemem zarządzania budynkiem;

• rejestrowanie zużycia przez wybrane urządzenia;

• analizę zmian poboru energii w czasie.

Przed zakupem sprawdź, czy urządzenie, z którym chcesz współpracować, obsługuje wyjście danego licznika. Istotne są między innymi typ sygnału, parametry impulsów oraz wymagania wejścia pomiarowego. Samo wyjście impulsowe nie oznacza automatycznie, że licznik obsługuje komunikację sieciową lub zdalny odczyt przez Internet.

Montaż na szynie DIN – sprawdź miejsce w rozdzielnicy

To popularne rozwiązanie w rozdzielnicach elektrycznych, ale przed zakupem warto sprawdzić nie tylko sposób montażu, lecz także szerokość urządzenia.

Przykładowo:

• ADELID LLCD-1F-1M zajmuje jeden moduł DIN;

• ADELID LLCD-3F-4M zajmuje cztery moduły DIN.

Różnica ma znaczenie, jeśli rozdzielnica jest już częściowo zabudowana albo planujesz dołożyć licznik do istniejącej instalacji.

Pamiętaj również o miejscu na przewody, zaciski i pozostałą aparaturę. Nie planuj zabudowy wyłącznie na podstawie szerokości samego licznika. Montaż oraz podłączenie powinny być wykonane zgodnie z dokumentacją producenta i zasadami bezpieczeństwa.

Najczęstsze błędy przy wyborze licznika energii

Wybór licznika bez sprawdzenia liczby faz. Licznik jednofazowy i trójfazowy nie są zamiennymi rozwiązaniami. Najpierw należy sprawdzić rodzaj instalacji.

Kierowanie się wyłącznie ceną. Tańszy licznik może być wystarczający do prostego monitorowania zużycia, ale niekoniecznie będzie odpowiedni do każdego zastosowania.

Pomijanie zakresu prądu. Parametry licznika trzeba porównać z przewidywanym obciążeniem oraz wymaganiami instalacji.

Zakładanie, że każdy licznik nadaje się do rozliczeń. W takich zastosowaniach trzeba sprawdzić wymagania metrologiczne i dokumentację konkretnego urządzenia.

Brak sprawdzenia funkcji dodatkowych. Jeśli planujesz monitoring zużycia przez system zewnętrzny, upewnij się, że licznik ma odpowiednie wyjście lub interfejs.

Niedopasowanie do rozdzielnicy. Przed zakupem sprawdź szerokość urządzenia, dostępne miejsce i warunki montażu.

Podsumowanie

Jeśli nie masz pewności, który licznik będzie odpowiedni, przygotuj informacje o rodzaju instalacji, zabezpieczeniu i planowanym zastosowaniu. Na tej podstawie łatwiej dobrać urządzenie, które będzie działało prawidłowo i spełni Twoje oczekiwania. A w doborze pomogą Ci pracownicy ZIB. Zachęcamy do kontaktu.